Η Σοφία Νικολαΐδου

Προγραμματίζοντας μία τηλεδιάσκεψη με τη συγγραφέα του βιβλίου ας πάρουμε μία γεύση από όσα είπε για το βιβλίο από μια παλιότερη συνέντευξή της στην εκπομπή "Καλό μεσημέρι" της Κρήτη TV Συνέντευξη της Σοφίας

Το άγχος των εξετάσεων

Η Εβελίνα ξέσπασε σε κλάματα την ώρα των Λατινικών. Ας τη βοηθήσουμε με ορισμένες πρακτικές συμβουλές για την αντιμετώπιση του άγχους των εξετάσεων.

*Οι υποψήφιοι θα πρέπει να ΠΡΟΣΕΞΟΥΝ να έχουν:

• Ένα πολύ καλά οργανωμένο πρόγραμμα προετοιμασίας και μελέτης
• Πρόγραμμα ξεκούρασης και ψυχαγωγίας. Μετράει η «ποιότητα» και όχι η «ποσότητα» της μελέτης
• Προσοχή και σωστή αυτοσυγκέντρωση την ώρα της μελέτης για να λειτουργεί καλύτερα η μνήμη
• Πίστη και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους
• Πίστη για την επιτυχία
• Προσοχή στη διατροφή τους (ελαφρύ φαγητό, υγιεινή διατροφή, όχι πολλούς καφέδες, αλλά κυρίως χυμούς)
• Προσοχή στα τσιγάρα και το αλκοόλ
• Προσοχή στο ωράριο του ύπνου. Όχι λιγότερο ύπνο από 6-7 ώρες το βράδυ. Ο ύπνος να είναι ήσυχος και ήρεμος.
• Το ΑΓΧΟΣ είναι αναπόφευκτο. Όταν το άγχος ελέγχεται λειτουργεί θετικά, γιατί συντελεί στην ετοιμότητα. Όταν το άγχος δεν ελέγχεται, ο υποψήφιος αντιμετωπίζει δυσκολίες κι έχει αρνητικά αποτελέσματα.

Πηγή: Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας

Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος

Ο Μηνάς μελετώντας για την εργασία του για τη δολοφονία του Πολκ πέρα από τις βιβλιογραφικές πηγές που του ενεχείρισε ο Σουκιούρογλου, θα έπρεπε μάλλον να ξετυλίξει το κουβάρι της ιστορικής αφήγησης του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Πάρα πολλά όσα έχουν γραφτεί κατά καιρούς και ίσως μπερδεμένα. 

Ένα χρήσιμο ιστολόγιο με πληθώρα άρθρων για το γεγονός που καθόρισε την πορεία του σύγχρονης Ελλάδας http://ellinikosemfilios.blogspot.gr/ όπου υπάρχουν και σύνδεσμοι για επιπλέον υλικό σχετικά με το θέμα.

Όπως είχε πει και ο Σουκ στο Μηνά η κριτική ανάγνωση των πηγών δεν είναι εύκολο πράγμα, αλλιώς θα διάβαζε το μάθημα της ιστορίας, όπως οι υπόλοιποι, θα έδινε εξετάσεις και τότε θα τον κούραζε η παπαγαλία...

Έκτη συνάντηση

Φοράμε τους Μάρτηδες μας και συναντιόμαστε στις 3 Μαρτίου έχοντας διαβάσει τις σελίδες 241 έως 292. Θα μας απασχολήσουν ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος, το σύστημα των εξετάσεων και ό,τι άλλο προκύψει.

Το Χορεύουν οι ελέφαντες στα Αγγλικά ως ένας αποδιοπομπαίος τράγος

Το τελευταίο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής με άλλο τίτλο.

Η μεταφράστρια του βιβλίου Karen Emmerich  γράφει στην εφημερίδα The Huffington Post:

Στην πραγματικότητα, πολύ λίγα σύγχρονα ελληνικά βιβλία μεταφράζονται. Στο «The Scapegoat», που μόλις εκδόθηκε σε δική μου μετάφραση από τον εκδοτικό οίκο Mellville House Books, η Σοφία Νικολαΐδου χρησιμοποιεί την ανεξιχνίαστη υπόθεση της δολοφονίας του ανταποκριτή του CBS Τζορτζ Πολκ το 1948 ως έμπνευση για να γράψει ένα μυθιστόρημα που γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν, κάνοντας έναν έμμεσο παραλληλισμό ανάμεσα στη σύγχρονη θέση της Ελλάδας ως αποδιοπομπαίου τράγου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις δυναμικές ισχύος που επέφερε το Σχέδιο Μάρσαλ πριν από περισσότερο από μισό αιώνα.

Όπως λέει ένας ήρωας στο μυθιστόρημα της Νικολαΐδου, «Η Ιστορία δεν συμβαίνει σε άλλους, αλλού, άλλοτε. Συμβαίνει σ’ εμάς, εδώ, τώρα. Αυτό που ζούμε είναι Ιστορία». Αυτό ισχύει για όλους μας. Η Ιστορία συμβαίνει στους φανταστικούς χαρακτήρες της Νικολαΐδου· συμβαίνει στους άνεργους δημοσιογράφους στην Αθήνα· συμβαίνει στους θυμωμένους Έλληνες που γράφουν συνθήματα εναντίον των μεταναστών. Αν θέλουμε να κατανοήσουμε την Ιστορία που ζούμε τώρα, πρέπει να δούμε περισσότερες μεταφράσεις όλων των ειδών.

Περί Έρωτος

Αδήλωτοι και ανεκπλήρωτοι έρωτες, νεανικοί έρωτες, έρωτες που δεν ολοκληρώθηκαν και έμειναν φιλίες, έρωτες που έληξαν. Με πόσους τρόπους μπορεί να είναι κάποιος ερωτευμένος; Γιορτάζουν οι ερωτευμένοι μια και πρόσφατα είχαμε τη γιορτή τους;

• Τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα για το Μηνά και την Εβελίνα, στο προαύλιο του σχολείου ένα βράδυ μετά από μια συναυλία, από τη μεριά του Μηνά. Τι να έγραφε άραγε στο ημερολόγιο της η Εβελίνα; 
• Ο αναστεναγμός του παππού Ντινόπουλου στη θέα του κόκκινου ταγέρ της Ευθαλίας. Μήπως αποκαλυφθεί κάτι στη συνέχεια του βιβλίου σχετικά με αυτήν την ιστορία; 
• Η οικειότητα της Φανής με τον Σουκιούρογλου. Τι να είχε συμβεί μεταξύ τους; Μήπως οι ήρωες απασχόλησαν ξανά τη συγγραφέα σε προηγούμενο βιβλίο της; 
• Προς το τέλος του βιβλίου αναφέρεται "Η Ευθαλία πίστευε πως ο έρωτας είναι ασθένεια νεανική". Είναι ασθένεια; Είναι νεανική;

Πέμπτη συνάντηση

Έχουμε καιρό να βρεθούμε ως λέσχη ανάγνωσης για το βιβλίο μας γιατί πέρα από τις άλλες σχολικές μας υποχρεώσεις λόγω λήξης του πρώτου τετραμήνου, στις 3 Φεβρουαρίου επισκέφτηκε το σχολείο μας η Ελένη Κεκροπούλου, συγγραφέας, μεταφράστρια και εκδότρια, με την οποία είχαμε τη χαρά να συζητήσουμε από κοντά για τα επαγγέλματα που σχετίζονται με το βιβλίο και για πολλά άλλα. Για μια συνέντευξη με τη συγγραφέα που μας επισκέφτηκε βλ. Ηλεκτρονική εφημερίδα Απόντες... επιτρέπονται. "Ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στη ζωή του, αρκεί να έχει ισχυρή θέληση" Συνάντηση με την Ελένη Κεκροπούλου, γράφει ο Νίκος Στεμπίλης

Στις 17 Φεβρουαρίου ας ξαναχορέψουμε με τους Ελέφαντες. Διαβάζουμε ή ξαναθυμόμαστε τις σελίδες 167 έως 237 του βιβλίου μας. Τόπος συνάντησής μας όπως πάντοτε η βιβλιοθήκη του σχολείου μας αμέσως μετά το σχολείο.

Υπόθεση Πόλκ... ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα

Ο μυθιστορηματικός Τάλας είναι ο Αμερικανός δημοσιογράφος Πολκ και ο Γκρης στον οποίο αποδόθηκε ο φόνος του, ο δημοσιογράφος Γρηγόρης Στακτόπουλος. Η υπόθεση παραμένει ανοικτή μέχρι και σήμερα και όλες οι πιθανές θεωρίες εγείρουν τα δικά τους ερωτηματικά.

Με αφιερώματα έχει κατά καιρούς απασχολήσει τον Τύπο, ενημερωτικές εκπομπές στην τηλεόραση, κινηματογραφικές ταινίες, βιβλία όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Στη μνήμη του δημοσιογράφου έχουν καθιερωθεί δημοσιογραφικά βραβεία τα οποία θεωρούνται τα σημαντικότερα του είδους τους στις ΗΠΑ.

Για μια γεύση για την πολύκροτη υπόθεση βλ. στο αφιέρωμα της Lifo που περιλαμβάνει στοιχεία και από παλαιότερες δημοσιεύσεις  και πλούσιο φωτογραφικό υλικό Δολοφονία Πολκ 16.5.1948 καθώς και σε μία εκπομπή της ΕΡΤ3 στην οποία ο ίδιος ο Στακτόπουλος διακηρύσσει την αθωότητά του Μικρά κομμάτια ιστορίας. Υπόθεση Πόλκ

Θεσσαλονίκη 1900-1930

Το μυθιστόρημά μας διαδραματίζεται στη μεταπολεμική Θεσσαλονίκη, στο τέλος του εμφυλίου πολέμου το 1948 και λίγα χρόνια πριν από σήμερα το 2010. Η ιστορία της πόλης είναι πάντοτε παρούσα ακόμη και όταν οι συνθήκες και οι ανάγκες αλλάζουν. Το λιμάνι, τα μνημεία της πόλης, οι κεντρικοί δρόμοι, η Αγία Σοφία, ο ομφαλός της πόλης όπως λέει η γιαγιά Ευθαλία αποπνέουν την ιστορία της... μια ιστορία που όμως χάνεται στους σύγχρονους ρυθμούς της μεγαλούπολης όπως χάθηκε και η αλήθεια στην ιστορία του Γκρή.

Για να καταλάβουμε την ιστορία της πόλης είναι χρήσιμο να ταξιδέψουμε πριν από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο όταν η Θεσσαλονίκη ήταν μια αρκετά διαφορετική πόλη, όχι μόνο στα κτήριά της αλλά και στους κατοίκους της.

Ας κάνουμε λοιπόν μια βόλτα στη Θεσσαλονίκη στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα μέσα από του την αξιοποίηση του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α.). Θεσσαλονίκη πόλη των Βαλκανίων τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα

Τέταρτη συνάντηση

Με τον καινούργιο χρόνο συναντιόμαστε την Τρίτη στις 13 Ιανουαρίου, όπως πάντα στη βιβλιοθήκη του σχολείου, αμέσως μετά το σχολείο. Διαβάζουμε τις σελίδες 97 έως 190 (λίγες περισσότερες μια και θα έχουμε περισσότερο χρόνο λόγω των διακοπών) και όταν θα ξανασυναντηθούμε θα εμπλουτίσουμε για αρχή τους χάρτες με τους χαρακτήρες των ηρώων του μυθιστορήματος, θα κουβεντιάσουμε και θα συνεχίσουμε και με άλλες εκπλήξεις.

Με αφορμή τις βόμβες ναπάλμ

Αν δεν καταδικαζόταν κάποιος γρήγορα, θα απέσυραν την αμερικανική βοήθεια.

Δηλαδή, δολάρια και ναπάλμ τέλος.

Οι βόμβες ναπάλμ είναι ένα όπλο που δημιουργεί πολύ μεγάλες θερμοκρασίες και μία ανίκητη φωτιά που καταβροχθίζει τα πάντα στο πέρασμά της. Πρωτοχρησιμοποιήθηκε στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο σκορπώντας το θάνατο.

Χρησιμοποιήθηκε και στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο από τον Εθνικό Στρατό ενάντια στις δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού στο βουνό Γράμμος.

Στην ταινία "Ψυχή βαθιά" του Παντελή Βούλγαρη που πραγματεύεται την τελευταία σελίδα του ελληνικού εμφυλίου, η αναφορά στη χρήση των ναπάλμ περιέχει ιστορικές ανακρίβειες και υπήρξαν σχετικές αντιδράσεις βλ. σχετικά δημοσιεύματα στην Ελευθεροτυπία και στην Καθημερινή.

 Λέει η τέχνη πάντα την αλήθεια;

Αρκετά χρόνια αργότερα, η χρήση των ναπάλμ στον πόλεμο του Βιετνάμ αποτέλεσε αφορμή για αυτήν τη διάσημη φωτογραφία που προκάλεσε συγκίνηση σε όλο τον κόσμο και το κορίτσι της φωτογραφίας έμεινε γνωστό ως το κορίτσι της ναπάλμ. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ιστορία της φωτογραφίας και την τύχη του κοριτσιού βλ.Το κορίτσι της ναπάλμ

Συγκλονιστικά γεγονότα, όπως οι πόλεμοι, ειδικά οι εμφύλιοι, δίνουν συνεχώς ευκαιρία για πολλαπλές και νέες αναγνώσεις. Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος βρίσκεται και σήμερα στην επικαιρότητα εβδομήντα χρόνια μετά.

Το μυθιστόρημα που μας απασχολεί πλέκει το σήμερα με εκείνη την ταραγμένη εποχή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Πού τελειώνει η ιστορία και πού αρχίζει η μυθοπλασία, πότε αρχίζει η ιστορία και πώς διαπλέκεται με το μύθο;

Ο νεαρός Μηνάς, προσπαθεί να διερευνήσει ένα πραγματικό γεγονός, τη δολοφονία του Αμερικανού δημοσιογράφου Πόλκ (στο μυθιστόρημα Τάλας) για να πάρει βαθμό στο μάθημα της ιστορίας. Θα επανέρθουμε στη δολοφονία του Πολκ σε επόμενη ανάρτηση.

Ο δεκάλογος του γάμου

Στο μυθιστόρημα, σύμφωνα με τη μητέρα της χήρας του Αμερικανού δημοσιογράφου που δίνει συμβουλές στην κόρη της για να πετύχει ένας γάμος χρειάζεται

1. φροντίδα
2. περιποίηση
3. ομορφιά στο σπίτι και στα ρούχα της συζύγου
4. υπηρέτριες καλές, υπάκουες και χοντρές
5. όχι ειλικρίνεια, αυτή είναι για τους παπάδες
6. χωριστές κρεβατοκάμαρες
7. παιδιά
8. προσεγμένα νυχτικά
9. να μην είσαι κυρία το βράδυ
10. πείσμα, αντοχή και συνέπεια

Με μία εντελώς διαφορετική ψυχαναλυτική προσέγγιση ο ψυχίατρος Ματθαίος Γιωσαφάτ που πρόσφατα εξέδωσε το βιβλίο του "Να παντρευτεί κανείς ή να μην παντρευτεί" θεωρεί ότι  

"Ο γάμος ή  η συντροφικότητα είναι ίσως η μόνη σχέση όπου μπορεί κανείς να ζήσει βαθιές συναισθηματικές και συχνά παιδικές ανάγκες. Όπως είναι η ανάγκη για αγάπη, για τρυφερότητα, για να μωρουδίζει κανείς, να αφήνεται, να εξαρτάται. Όλα αυτά έξω στη ζωή δεν μπορούμε να τα κάνουμε, γιατί δεν γίνεται. Η ενήλικη ζωή και η κοινωνία είναι κανονισμένη αλλιώς. Οπότε, όλες αυτές οι βαθιές, παιδικές, έντονες ανάγκες που έχουμε όλοι οι άνθρωποι, μερικοί παραπάνω, μερικοί λιγότερο, ικανοποιούνται στον ¨γάμο¨. Ικανοποιούνται όμως;"

Υπάρχει συνταγή για έναν πετυχημένο γάμο;

Ο Πόντον 'μουν εχάθεν

Η Μαρία Γκρή, μητέρα του Μανώλη ήρθε πρόσφυγας στη Θεσσαλονίκη από τον Πόντο. Στην αφήγηση της λέει για την γάμο της, τον άντρα της, τα τέσσερα παιδιά τους, τα σχέδια που έκαναν  στην Τραπεζούντα αλλά..

Μη με ρωτάς πώς ήρθαμε στην Ελλάδα...

Τρίτη συνάντηση

Τελευταία συνάντηση για το 2014 είναι η Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, όπως πάντα μετά το σχολείο στη σχολική βιβλιοθήκη. Αφού γνωρίσαμε στην προηγούμενη συνάντηση τους ήρωες του μυθιστορήματος του χρονικού επιπέδου που είναι κοντά στο σήμερα, για την τρίτη μας συνάντηση διαβάζουμε τις σελίδες 53 έως 94 και γνωρίζουμε τους ήρωες του μυθιστορήματος που ζουν στο παρελθόν πριν και μετά το 1948. Η αφήγηση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για να κουβεντιάσουμε μία δύσκολη χρονική περίοδο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, τον εμφύλιο πόλεμο.

Η "μάχη" των λεξικών

Μπορεί ένα λεξικό να συμπεριλάβει όλες τις λέξεις μιας γλώσσας; Είναι επιστημονικά ορθό να τις συμπεριλάβει όλες; Ποιες μεταφορικές σημασίες θα πρέπει να αποκλείσει; 

Το 1998 πρωτοκυκλοφόρησε το λεξικό της Νέας Ελληνικής που είχε επιμεληθεί ο καθηγητής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, γνωστό και ως Λεξικό Μπαμπινιώτη. Πέρα από τις επιστημονικές αντιπαραθέσεις σχετικά με θέματα όπως η επιλογή ορθογραφίας και ετυμολογίας συγκεκριμένων λέξεων, την κοινή γνώμη απασχόλησε έντονα το γεγονός ότι στο λήμμα για τη λέξη Βούλγαρος  το λεξικό ανέφερε ότι η συγκεκριμένη λέξη αναφέρεται καταχρηστικά- υβριστικά για τους οπαδούς ή παίκτες ομάδων της Θεσσαλονίκης, κυρίως του Π.Α.Ο.Κ. Το θέμα απασχόλησε τα ελληνικά δικαστήρια και το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης έκανε δεκτή την αίτηση ενός κατοίκου της Θεσσαλονίκης για λήψη ασφαλιστικών μέτρων κατά του Γ. Μπαμπινιώτη και του Κέντρου Λεξικολογίας. Στη συνέχεια η Ολομέλεια του Άρειου Πάγου αναίρεσε την απόφαση του Πρωτοδικείου. Το θέμα είχε πάρει μεγάλη δημοσιότητα εκείνη την εποχή. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα βλ. Λεξικό Μπαμπινιώτη (υπόθεση)

Η γιαγιά του Μηνά αναφέρει Εμείς οι απόφοιτοι της Φιλοσοφικής του Αριστοτελείου δε συμφωνούμε με τα μπαμπινιωτικά γι' αυτό αγόρασε για τον εγγονό της το λεξικό του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη που κυκλοφόρησε λίγο αργότερα αλλά την ίδια χρονιά με το Λεξικό Μπαμπινιώτη. Το λεξικό αυτό είναι μάλιστα προσβάσιμο μέσω του διαδικτύου μέσα από τον ιστότοπο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας Λεξικό της κοινής νεοελληνικής

Πρόσφατα κυκλοφόρησε μετά από πολυετή ενασχόληση το Χρηστικό Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών για το οποίο υπήρξαν επίσης ποικίλες αντιδράσεις. Είναι επιστημονικά σωστό ένα λεξικό να εμπεριέχει λέξεις όπως μπιρόνια, εσεμές και κάγκουρας; Για μια συνέντευξη του επιστημονικού συντονιστή του λεξικού, Χριστόφορου Χαραλαμπάκη στην Καθημερινή βλ. Χρηστικό Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας

Μόνο το τελευταίο λεξικό λείπει από τη σχολική μας βιβλιοθήκη, υπάρχουν όμως και άλλα λεξικά που θα μας δώσουν την ευκαιρία να παίξουμε ένα παιχνίδι για το οποίο αφετηρία είναι να έχουμε ... πολλές άγνωστες λέξεις. Γι' αυτό άλλωστε δε χρειαζόμαστε όλοι μας τα λεξικά;

Είναι το σχολείο αφόρητο;

Ο ΜΗΝΑΣ ΛΕΕΙ: ...Απλώς μια μέρα το σχολείο έγινε αφόρητο.

Από ένα σύνθημα σε σχολικό τοίχο από το διαδίκτυο.

Μπορούμε να συγκεντρώσουμε και άλλα συνθήματα;

Με αφορμή τη φράση του Μηνά ας θυμηθούμε τη βραβευμένη γαλλική ταινία Ανάμεσα στους τοίχους που βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Φρανσουά Μπεγκοντό στην οποία και πρωταγωνιστεί ο ίδιος ο συγγραφέας.

Δεύτερη συνάντηση

Την Τρίτη 2 Δεκεμβρίου πάλι στη Βιβλιοθήκη του σχολείου μας συναντιόμαστε για να κουβεντιάσουμε την πρώτη μας γεύση από το βιβλίο.

• Ποιους ήρωες γνωρίσαμε στις πρώτες σελίδες του βιβλίου; 
• Ποιες φράσεις από το βιβλίο μας έκαναν εντύπωση και θέλουμε να σχολιάσουμε; 

Επίσης παίζουμε με τα λεξικά, συζητάμε για το πρόβλημα του Μηνά και ό,τι άλλο προκύψει...

Πρώτη συνάντηση

Ξεκινάμε την Τρίτη 18 Νοεμβρίου στη Βιβλιοθήκη του σχολείου μετά το τέλος των μαθημάτων το Πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας με αφορμή το βιβλίο της Σοφίας Νικολαΐδου "Χορεύουν οι ελέφαντες". Κουβεντιάζουμε, εκφραζόμαστε, θέτουμε στόχους και φεύγουμε με ...δώρο το ίδιο το βιβλίο!!! 

Χορεύουν οι ελέφαντες;